De appartementenclausule regelt dat de verzekeraar bij schade uitkeert aan de VvE, ook wanneer één eigenaar de schade veroorzaakte, iets verzweeg of zijn bijdrage niet betaalde. Zonder die clausule kan het gedrag van één bewoner de dekking van alle andere eigenaars aantasten.
Bijgewerkt: 4 augustus 2026 · Leestijd: 7 minuten
Een opstalverzekering voor een eengezinswoning gaat uit van één verzekerde. Doet die verzekerde iets wat de verzekeraar niet bevalt — opzettelijk brand stichten, een verbouwing verzwijgen, de premie niet betalen — dan mag de verzekeraar de dekking weigeren of beëindigen. Dat is logisch bij één huis met één eigenaar.
Bij een appartementencomplex is het dat niet. Daar staan achter één polis vierentwintig of tachtig eigenaars, met evenzoveel hypotheekverstrekkers. Als de verzekeraar de dekking van de hele polis mag laten vervallen omdat één bewoner op de derde verdieping een hennepkwekerij had, dan staan drieëntwintig onschuldige eigenaars met een uitgebrand gebouw en zonder uitkering. De appartementenclausule — op polisbladen ook wel 'clausule appartementsrechten' of 'VvE-clausule' — repareert precies dat gat. Loop uw eigen polis eerst even na met de dekkingscheck, dan weet u of dit voor u een theoretisch verhaal is of een acuut risico.
De formulering verschilt per verzekeraar, maar de kern is bij alle gangbare polissen dezelfde en bestaat uit vier afspraken.
De verzekering geldt ten behoeve van alle eigenaars gezamenlijk. De uitkering gaat naar de VvE als rechtspersoon, niet naar de individuele eigenaar bij wie de schade toevallig is ontstaan. Dat is belangrijk, want de vereniging is degene die het gemeenschappelijke deel moet herstellen. Zonder deze bepaling ontstaat een vervelende discussie over wie het geld krijgt en wie de aannemer betaalt.
Gedrag van één eigenaar wordt de anderen niet tegengeworpen. Opzet, roekeloosheid, een verzwegen risicoverzwaring of een verbouwing die de verzekeraar niet is gemeld: het kost die ene eigenaar zijn recht op uitkering, maar de overige eigenaars blijven gedekt voor hun aandeel. De verzekeraar houdt daarbij wel het recht om de schade te verhalen op de veroorzaker — dat is redelijk en hoort erbij.
Een premieachterstand leidt niet zonder meer tot verval van dekking. Betaalt de VvE de premie te laat, dan moet de verzekeraar dat eerst schriftelijk melden en een redelijke termijn geven voordat de dekking wordt opgeschort. Bij veel clausules geldt daarnaast dat de dekking richting hypotheekhouders nog een periode doorloopt, vaak dertig dagen, zodat een bank niet buiten zijn schuld zonder onderpandsdekking komt te zitten.
De verzekeraar zegt niet zomaar tussentijds op. Bij opzegging of beëindiging moet de verzekeraar de VvE en, in veel varianten, ook de bekende hypotheekhouders informeren met een opzegtermijn. Dat geeft de vereniging tijd om elders onder te brengen in plaats van van de ene op de andere dag onverzekerd te zijn.
Het blijft abstract tot u het naast een concreet geval legt. Neem de hennepkwekerij op de derde verdieping die kortsluiting veroorzaakt en het complex in brand zet. Met de clausule keert de verzekeraar uit aan de VvE voor het herstel van het casco, en verhaalt hij vervolgens op de kweker. Zonder clausule kan de verzekeraar zich beroepen op verzwijging van een risicoverzwarend gebruik en de uitkering voor het hele gebouw ter discussie stellen.
Of neem de eigenaar die zijn dragende muur heeft weggehaald zonder vergunning en zonder melding. Stort er iets in, dan is dat zijn probleem — maar niet dat van de buren, mits de clausule erop staat.
Het derde geval is prozaïscher: de VvE heeft twee kwartaalnota's laten liggen omdat de penningmeester ziek was. Met de clausule krijgt de vereniging eerst een aanmaning en een termijn. Zonder clausule kan de dekking op de vervaldatum al zijn opgeschort, en dan is een lekkage in de tussenliggende week voor eigen rekening.
Het vierde is de meest voorkomende: een lekkage uit een privé-leiding die schade aan het gemeenschappelijke deel en aan het appartement eronder veroorzaakt. De clausule zorgt dat de VvE de herstelkosten van het gemeenschappelijke deel vergoed krijgt zonder eerst de discussie over schuld te hoeven uitvechten.
Pak het polisblad erbij, niet de brochure. Op het polisblad staat onderaan of op een apart clausuleblad een opsomming van de van toepassing zijnde clausules, meestal met een nummer erbij. Zoek op de woorden 'appartement', 'appartementsrechten', 'VvE-clausule' of 'clausule appartementsgebouwen'. Vindt u niets, dan is dat een reëel signaal — maar niet altijd het eindantwoord, want sommige verzekeraars hebben de bepalingen rechtstreeks in hun bijzondere voorwaarden voor VvE-polissen staan.
Doe daarom altijd de tweede stap: vraag de assurantietussenpersoon of de verzekeraar per e-mail om bevestiging dat de dekking niet vervalt voor de overige eigenaars bij opzet, verzwijging of premieachterstand van één eigenaar, en dat de uitkering aan de VvE geschiedt. Bewaar dat antwoord in het VvE-dossier. Een schriftelijke bevestiging is bij een schade meer waard dan een telefonische toezegging.
Klik op het bouwdeel waar het om gaat en zie meteen wat het modelreglement zegt, wie de rekening krijgt en waar u het in uw splitsingsakte terugvindt.
Open de gebouwkaartWees hier eerlijk over, want het wordt vaak overschat. De appartementenclausule maakt geen onderverzekerde polis heel. Staat uw verzekerde som op €4 miljoen terwijl herbouw €6 miljoen kost, dan keert de verzekeraar nog steeds evenredig uit — de clausule zegt alleen dat één eigenaar de anderen niet meesleept. Voor dat probleem heeft u een herbouwwaardemeting nodig en een indexclausule.
De clausule dekt evenmin schade die de polis sowieso uitsluit: aardbeving, overstroming vanuit zee of een grote rivier, achterstallig onderhoud en in veel polissen ook eigen gebrek. En hij verandert niets aan de verdeling achteraf: de VvE mag de schade die aan één eigenaar te wijten is op die eigenaar verhalen, en doet dat in de praktijk ook, al dan niet nadat de verzekeraar dat al heeft gedaan.
Bel dan niet meteen een andere verzekeraar, maar vraag eerst uw huidige verzekeraar of de clausule kan worden toegevoegd. Bij polissen die specifiek voor VvE's zijn ontwikkeld kost dat niets en is het een kwestie van een aangepast polisblad. Blijkt uw complex verzekerd op een standaard woonhuispolis — dat komt voor bij kleine VvE's van twee of drie appartementen die ooit door de eerste eigenaar zijn verzekerd — dan is oversluiten naar een echte VvE-polis de aangewezen route.
Doe dat in één beweging met de rest van de controle: verzekerde som toetsen aan de herbouwwaarde, indexclausule bevestigen, garantie tegen onderverzekering aanvragen en de polis op naam van de VvE zetten in plaats van op naam van de beheerder of een individuele eigenaar. Meld de uitkomst in de eerstvolgende vergadering en laat de bevestiging van de verzekeraar in de notulen opnemen. Dan is het over vijf jaar, als het bestuur is gewisseld, nog steeds terug te vinden.
Het is een bepaling op de opstalverzekering van een VvE die regelt dat de verzekering geldt ten behoeve van alle eigenaars samen. De uitkering gaat naar de VvE, en het gedrag van één eigenaar — opzet, verzwijging, wanbetaling — kost de overige eigenaars niet hun dekking. De verzekeraar mag de schade wel verhalen op de veroorzaker.
Er is geen wet die de clausule met zoveel woorden voorschrijft. In de praktijk zit hij standaard op elke polis die speciaal voor VvE's is ontwikkeld, en eisen hypotheekverstrekkers een dekking die hun belang beschermt. Verzekert uw kleine VvE het pand nog op een gewone woonhuispolis, dan ontbreekt de clausule vaak — dat is het risico waar deze pagina over gaat.
Dan kan de verzekeraar zich tegenover de hele polis beroepen op opzet of op verzwijging van een risicoverzwarend gebruik, en de uitkering weigeren of beperken. Het gevolg is dat ook de eigenaars die niets fout deden hun herstelkosten niet vergoed krijgen. Dat gat komt vervolgens naar breukdeel bij alle eigenaars terecht, terwijl de veroorzaker meestal geen verhaal biedt.
Onderaan het polisblad of op een apart clausuleblad staat een lijst met toepasselijke clausules, vaak met een nummer. Zoek op 'appartement', 'appartementsrechten' of 'VvE'. Staat er niets, controleer dan ook de bijzondere voorwaarden voor verenigingen van eigenaars, en vraag daarna schriftelijke bevestiging aan de verzekeraar.
In de meeste varianten wel. De clausule bepaalt dan dat de verzekeraar bekende hypotheekhouders informeert voordat de dekking wordt opgeschort of beëindigd, en dat de dekking richting die hypotheekhouder nog een periode — vaak dertig dagen — doorloopt. Banken vragen daar bij de hypotheekverstrekking soms expliciet naar.
Nee. Dat zijn twee losse dingen. De clausule regelt wie er gedekt is; de verzekerde som bepaalt hoevéél er wordt uitgekeerd. Voor dat tweede heeft u een actuele herbouwwaardemeting, een indexclausule en bij voorkeur een garantie tegen onderverzekering nodig. Schat uw herbouwwaarde vooraf met de calculator.