Kort antwoord: nee, een meerjarenonderhoudsplan is niet rechtstreeks verplicht. Wat sinds 1 januari 2018 wél verplicht is, is jaarlijks reserveren voor onderhoud. De wet geeft daarvoor twee routes, en de tweede route lóópt via een MJOP. Daarnaast zijn er vier situaties waarin een MJOP feitelijk toch onmisbaar wordt.
Bijgewerkt: 4 augustus 2026 · Leestijd: 8 minuten
Met de Wet verbetering functioneren verenigingen van eigenaars kreeg elke VvE waarvan het gebouw geheel of gedeeltelijk voor bewoning is bestemd een minimumreservering opgelegd. Die regel staat in artikel 5:126 van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek en geldt sinds 1 januari 2018. Het reservefonds zelf was al langer verplicht, maar tot 2018 stond nergens hóeveel erin moest. Dat was precies het probleem: duizenden VvE's hadden een fonds met een paar honderd euro erin en een dak van vijftig jaar oud.
De wet geeft u de keuze uit twee manieren om aan de minimumreservering te voldoen. Welke voor uw complex gunstiger uitpakt, ziet u in een halve minuut in de reservefonds-calculator. Hieronder eerst wat de twee routes precies inhouden.
U reserveert jaarlijks ten minste een half procent van de herbouwwaarde van het gebouw. De herbouwwaarde is wat het kost om hetzelfde gebouw opnieuw neer te zetten, zonder de grond; die staat op het polisblad van de opstalverzekering of u schat hem met de herbouwwaarde-calculator. Bij een herbouwwaarde van €4.320.000 komt u op €21.600 per jaar. Verdeeld over 24 appartementen is dat €900 per jaar, ofwel €75 per maand per eigenaar.
Het voordeel is de eenvoud: geen inspectie, geen adviseur, geen plan. Het nadeel is dat de norm losstaat van de werkelijke staat van uw gebouw. Voor nieuwbouw uit 2020 is een half procent ruimschoots genoeg; voor een portiekflat uit de jaren zeventig met houten kozijnen is het vaak de hélft van wat er nodig is. In het uitgewerkte voorbeeld-MJOP loopt datzelfde complex met de 0,5%-regel bijna €16.000 per jaar achter op de werkelijke onderhoudsbehoefte.
U mag de reservering ook baseren op een meerjarenonderhoudsplan. Daar stelt de wet twee eisen aan: het plan moet ten minste tien jaar vooruitkijken en het mag niet ouder zijn dan vijf jaar. Wie aan die twee voorwaarden voldoet, reserveert het bedrag dat uit het plan volgt — ook als dat láger is dan een half procent van de herbouwwaarde.
Dat laatste is voor nieuwbouw en voor recent gerenoveerde complexen aantrekkelijk. Een gebouw uit 2019 met kunststof kozijnen, een dak van vijf jaar oud en geen lift heeft de eerste vijftien jaar weinig grote uitgaven; een MJOP kan dan uitkomen op 0,2 tot 0,3 procent van de herbouwwaarde. Over tien jaar scheelt dat tienduizenden euro's aan onnodig vastgezet geld. Andersom werkt het net zo goed: voor een oud complex laat het MJOP zien dat de wettelijke ondergrens veel te laag is, en dat is precies het argument waarmee u een bijdrageverhoging door de vergadering krijgt.
Let op de houdbaarheidsdatum. Is uw MJOP ouder dan vijf jaar, dan valt u van rechtswege terug op de 0,5%-regel, ook al ligt er nog een keurig plan op tafel. Actualiseren is dus geen luxe maar een voorwaarde.
Alleen unaniem. De vergadering van eigenaars kan besluiten om af te wijken van de minimumreservering, maar daarvoor moeten alle stemgerechtigde eigenaars vóór zijn. Één tegenstem, één afwezige zonder machtiging, en het besluit is er niet. Zie stemmen en quorum voor hoe u dat correct vastlegt. In de praktijk is zo'n besluit bijna altijd een slecht idee: het verlaagt de bijdrage vandaag en verschuift de rekening naar de eigenaars die er over tien jaar wonen — onder wie mogelijk uzelf.
Bestaat het complex uitsluitend uit bedrijfsruimten, dan geldt de minimumreservering niet. En zoals altijd bij VvE-recht: de splitsingsakte en het modelreglement van uw VvE kunnen stréngere eisen stellen dan de wet, en die gaan dan voor. Lees dus eerst uw eigen akte voordat u zich op de wettelijke ondergrens beroept.
Bij een subsidieaanvraag. De subsidieregeling voor verduurzaming van VvE's vergoedt niet alleen isolatiemaatregelen, maar kent ook een aparte subsidie voor het laten opstellen van een duurzaam meerjarenonderhoudsplan en voor procesbegeleiding. Voor de zwaardere isolatiesubsidies moet u onderbouwen dat de maatregelen in samenhang met het onderhoud worden uitgevoerd, en dat doet u met een MJOP. Wat u kunt aanvragen, rekent u door met de VvE-subsidiecalculator.
Bij een VvE-lening. Het Nationaal Warmtefonds en de commerciële verstrekkers willen weten of de VvE de lening kan dragen náast het gewone onderhoud. Zonder meerjarenonderhoudsplan is dat niet te beoordelen en krijgt u de financiering niet rond. Reken de maandlast door met VvE-lening berekenen.
Bij de verkoop van een appartement. Er bestaat geen wettelijke plicht om een MJOP aan de koper te overleggen, maar de makelaarsvragenlijst vraagt ernaar, de koper vraagt ernaar en de hypotheekverstrekker weegt de gezondheid van de VvE mee. Een verkoper die alleen kan melden dat het reservefonds €3.000 bevat en dat er geen plan is, verkoopt tegen een lagere prijs of verkoopt niet. Het omgekeerde geldt ook: een actueel MJOP met een sluitende kasstroom is een verkoopargument.
Bij een gemeentelijke aanschrijving. Constateert de gemeente achterstallig onderhoud — loshangende balkonhekken, doorgeroeste gevelankers, een lekkend dak — dan kan zij op grond van de bouwregelgeving handhavend optreden. Sinds 1 januari 2024 is die regelgeving grotendeels ondergebracht in de Omgevingswet. De gemeente kan de VvE verplichten het gebrek te herstellen en vraagt in de praktijk vrijwel altijd om een onderhoudsplan waaruit blijkt dat het niet opnieuw gebeurt. Blijft de VvE stil zitten, dan kan een enkele eigenaar bij de kantonrechter een vervangende machtiging vragen om het werk toch te laten uitvoeren.
Zet de uitkomst vast bij uw VvE, samen met het MJOP, de polis en de bijdragen. Dertig dagen gratis, zonder creditcard.
Start 30 dagen gratisEr staat geen boete op het overtreden van de reserveringsplicht. Er is geen toezichthouder die VvE's controleert en er komt geen brief. Dat verklaart waarom een aanzienlijk deel van de Nederlandse VvE's de regel simpelweg negeert. De sanctie komt via een andere weg: elke individuele eigenaar kan de VvE aanspreken op het naleven van de wet en het reglement, en kan bij de kantonrechter een besluit van de vergadering laten vernietigen of afdwingen dat er alsnog wordt gereserveerd. Zie besluit van de VvE aanvechten.
De echte sanctie is bouwkundig. Een dak dat tien jaar te laat wordt vervangen kost geen €93.000 maar €140.000, omdat het dakbeschot mee moet. Uitgesteld schilderwerk wordt houtrotherstel. En als het geld er niet is, komt er een eenmalige extra bijdrage van vijf- tot tienduizend euro per appartement, betaald door de eigenaars die er op dat moment toevallig wonen. Bestuursleden die jarenlang bewust te weinig lieten reserveren, lopen bovendien een risico op bestuurdersaansprakelijkheid.
Zoek de herbouwwaarde op het polisblad, vermenigvuldig met 0,005 en leg dat bedrag naast wat uw VvE nu jaarlijks reserveert. Staat u eronder, dan is dat het eerste agendapunt voor de volgende vergadering. Staat u erboven, dan is de vraag interessanter geworden: klopt het bedrag ook met wat het gebouw echt nodig heeft? Een uitgewerkt voorbeeld-MJOP laat zien hoe ver die twee uit elkaar kunnen liggen. En of u zo'n plan laat maken of zelf opstelt, staat op MJOP laten opstellen.
De reserveringsplicht geldt voor elke VvE met woonruimte, ook voor een gesplitst herenhuis met drie appartementsrechten. Een MJOP is ook daar niet verplicht: u mag de 0,5%-regel volgen. Maar juist bij een klein complex is zelf een plan maken goed te doen en levert het meestal een realistischer bedrag op. Zie MJOP voor een kleine VvE.
Nee. De wet schrijft voor dat het reservefonds op een aparte betaal- of spaarrekening staat die op naam van de VvE is gesteld. Dat voorkomt dat onderhoudsgeld ongemerkt aan exploitatiekosten opgaat en beschermt het fonds bij een beslag op de lopende rekening. Hoe u zo'n rekening opent, leest u op VvE-bankrekening.
Ja. Een VvE die nooit vergadert bestaat juridisch gewoon en valt onder dezelfde verplichtingen. Sterker nog: bij een slapende VvE is de kans op achterstallig onderhoud en een leeg reservefonds het grootst, en dat komt bij de eerste verkoop of lekkage boven water. Zie slapende VvE en de activeringschecklist.
Dat hangt af van de inhoud, niet van de naam. Voldoet het aan de twee eisen — minimaal tien jaar vooruit en niet ouder dan vijf jaar — en is het door de vergadering vastgesteld, dan mag u de reservering erop baseren. Een lijstje met de geplande schilderbeurten van komend jaar is geen MJOP. Vraag altijd naar de vaststellingsdatum en de looptijd.
Ja, en dat is meer dan een formaliteit. Het bestuur laat het plan opstellen, maar de vergadering van eigenaars stelt het vast en bepaalt daarmee de reservering. Neem het besluit expliciet op in de notulen, met het bedrag en de looptijd erbij. Zonder dat besluit is het plan een advies en geen grondslag voor de bijdrage. De notulengenerator geeft de juiste formulering.
De wettelijke minimumreservering gaat voor op een lagere regeling in de akte. Staat er in uw akte of reglement juist een hóger bedrag of een strengere systematiek, dan geldt die. Laat bij twijfel de akte lezen; u vraagt hem op via splitsingsakte opvragen. Dit is een algemene uitleg, geen juridisch advies over uw specifieke akte.